Iso E Super is een van de beroemdste moleculen in de parfumerie. Het is een van de weinige parfummoleculen die bij naam bekend zijn in de populaire cultuur. Wat is het en hoe wordt het gebruikt in parfums? In dit bericht leg ik alles uit wat je moet weten over Iso E Super en ik verhelder wat onduidelijkheden over de verschillende Iso E Super producten op de markt. Aan het einde van dit artikel weet je precies wat je koopt bij het maken van parfum met Iso E Super in zijn verschillende vormen en hoe je het gebruikt.
Een korte geschiedenis
Onderzoek begon in de jaren '60, toen wetenschappers op zoek waren naar Ionon-analogen (d.w.z. gelijksoortige moleculen aan de "Ionon"-moleculen, die naar viooltjes ruiken). Iso E Super werd ontdekt door John B. Hall en James M. Sanders van IFF in 1973.
Iso E Super werd oorspronkelijk in kleine hoeveelheden gebruikt, voornamelijk in houtachtige composities. Alles veranderde in 1988 met "Fahrenheit" (Christian Dior) waarbij het een kwart van de formule uitmaakte; dit was de eerste instantie van een trend van Iso E Super "overdosering". Niet lang daarna toonde de 18% "overdosis" in Trésor (Lancôme) dat het in alle soorten composities gebruikt kon worden, waar het deel uitmaakte van het beroemde Grojsman-akkoord van Sophia Grojsman, dat sindsdien vaak als basis voor bloemige (en andere) parfums wordt gebruikt. In 2006 werd het voor 100% gebruikt in het cultklassieke Molecule 01 (Escentric Molecules).
Hoe ruikt het? Iso E Super wordt vaak beschreven als houtachtig, cederhout, amber, ambergris. Het is niet zwaar of moeilijk te gebruiken en de meeste mensen vinden het aangenaam; het is populair en gemakkelijk te gebruiken. Tegenwoordig wordt het in alle parfumtypen gebruikt en wordt het op zo'n grote schaal geproduceerd dat het erg goedkoop is, wat het gebruik verder aanmoedigt.
Structuur & Isomeren
In de scheikunde komen er vaak verschillende rangschikkingen van dezelfde atomen voor, waarbij vergelijkbare moleculen ontstaan. Deze worden isomeren genoemd. Wanneer chemicaliën door wetenschappers worden gesynthetiseerd, worden er vaak verschillende isomeren gevormd. Dit is niet altijd een probleem, omdat isomeren vaak vergelijkbare eigenschappen hebben; het is echter belangrijk op te merken dat ze niet precies hetzelfde zijn en anders kunnen ruiken.
Iso E Super wordt geclassificeerd als een "Isocyclemone". De structuur van het originele Iso E Super molecuul is als volgt:
In 1990 werd ontdekt dat het molecuul "Iso E Super" eigenlijk een zeer zwakke geur had, terwijl een ander molecuul (een isomeer genaamd Arborone) verantwoordelijk was voor het grootste deel van de geur (100.000 keer sterker), ook al was het slechts voor 5% aanwezig in het isomeergemengsel (het originele Iso E Super product dat door IFF werd verkocht, was nooit 100% puur).
Ondanks veel onderzoek en diverse verbeteringen van de methode, heeft niemand nog een industrieel haalbare methode gevonden voor de synthese van Arborone van hoge zuiverheid. Sommige methoden zijn dichter bij dan andere, en daarom zie je verschillende handelsnamen voor varianten (Iso E Super, Timbersilk & Sylvamber).
Arborone heeft de volgende structuur:
Georgywood werd in de jaren '90 uitgevonden door Givaudan (een ander multinationaal geurbedrijf) als alternatief voor Arborone (niet zo goed, maar nog altijd veel beter dan het origineel); dit is echter nog steeds een captief molecuul, wat betekent dat het alleen beschikbaar is voor de parfumeurs van Givaudan:
Iso Gamma, een ander isomeer, werd ook ontdekt:
Een zorg met betrekking tot Iso E Super is zijn hoge octanol-water partitiecoëfficiënt van 5,7, wat betekent dat het veel liever in lipiden oplost dan in water. Het gevolg hiervan is dat het de neiging heeft om te bioaccumuleren (vergelijkbaar met polycyclische musken), omdat het zich graag vastzet in cellen van levende organismen (celmembranen hebben bijvoorbeeld een lipidensectie). Iso Gamma heeft minder neiging tot bioaccumulatie omdat het polairder is en daardoor waarschijnlijker met water uitgewassen wordt. Het beroemde Molecule 01 (Escentric Molecules) parfum gebruikt naar verluidt een isomeermengsel dat rijk is aan Iso Gamma (een mengsel dat naar verluidt een captief is van IFF).
Commerciële varianten
Omdat Iso E Super de originele naam was die al sinds de jaren '70 werd gebruikt voor wat destijds als één enkel molecuul werd beschouwd, wordt de naam nu vaak gebruikt als overkoepelende term voor de isomeren. Dit betekent dat Iso E Super kan verwijzen naar het originele molecuul, het originele IFF product (inclusief Arborone) of meer algemeen naar een generiek mengsel van isomeren (hoewel dit misschien niet strikt correct terminologie is, lijkt dit het gebruik in de praktijk te zijn).
Je kunt ook andere handelsnamen zien voor Iso E Super varianten:
- Timbersilk: bevat 0,07% AmberXtreme, 8,5% Arborone en 13,5% Iso Gamma
- Sylvamber: bevat 14,9% Arborone, ~9,5% gamma-isomeer (bronnen spreken elkaar tegen)
Slotopmerkingen
Hopelijk heeft dit bericht eventuele vragen die je had over Iso E Super beantwoord. Als je geïnteresseerd bent in hoe je Iso E Super in je eigen parfums kunt gebruiken, bekijk dan de tips die ik aan het einde geef van het video die bij dit artikel hoort:
Referenties
Scent and Chemistry, The Molecular World of Odors: Wilhelm Pickenhagen, Günther Ohloff, Fanny Grau, Philip Kraft
https://basenotes.com/threads/some-interesting-info-on-ies-isomers.505669/
https://www.fragrantica.com/news/The-History-of-Iso-E-Super-in-Perfumery-7729.html